www.rechtspraak.nl

Alle landelijke nieuwsberichten van de Rechtspraak
  1. Het aantal mensen dat door schulden onder toezicht is komen te staan van een bewindvoerder is de afgelopen jaren fors gestegen. Waren er in 2013 nog ongeveer 35.000 mensen onder bewind, in 2018 waren dat er al ruim 56.000. Een stijging van zo’n 60 procent. De totale groep van mensen die onder bewind staan is veel groter: in 2018 waren dit er 255.150.

    Bewind is een maatregel om iemand te beschermen die niet goed voor zijn geldzaken en zijn bezit kan zorgen. De kantonrechter benoemt dan een bewindvoerder die dit voor hem doet.

    Rechters maken zich grote zorgen over de steeds grotere groep mensen die zich moeilijk staande houdt in deze ingewikkelde samenleving en daardoor onder bewind komt te staan. Hulp is moeilijk te vinden en rechtszaken kunnen de problemen alleen maar verergeren. Vandaag werd ook bekend dat mensen met schulden en lage inkomens steeds minder geld overhouden voor boodschappen, kleding, persoonlijke verzorging, te wijten aan de gestegen uitgaven aan huur, energie en zorgkosten.

    Hulp bij schulden en bewind

    Daarom ontwikkelen rechters nieuwe initiatieven om mensen uit het schuldenmoeras te trekken. Zo stellen sommige rechtbanken schuldenfunctionarissen aan. Schuldeisers die normaal gewend zijn een schriftelijk vonnis af te wachten worden uitgenodigd naar de rechtbank te komen en een betalingsregeling te treffen. Ook behandelen rechters waar mogelijk verschillende schulden tegelijk om mensen zo snel mogelijk uit de rode cijfers te helpen.

    Lees meer

    Meer over wat rechters momenteel doet om de schuldenproblematiek te voorkomen en op te lossen lees je in het verhaal Jouw schuld, mijn zaak (pdf#page=7, 0 B) in het laatste Rechtspraak Magazine.

  2. Verslag van een rechtszitting

    Op 21 maart 2018 konden we naar de stembus om nieuwe gemeenteraden te kiezen. Dat kon Adam (29) uit Valkenburg in de gemeente Katwijk ook, maar dat deed hij niet. Een maand later gooit hij zijn stempas in de vuilnisbak. Heel begrijpelijk als je niet hebt gestemd, maar de stempas is van papier. U voelt hem misschien al aankomen.

    Op het ‘milieuparkje’ op het Valkenburgse Duyfrakplein staan 9 afvalcontainers: 2 voor plastic, metaal en drinkpakken, 2 voor papier, 2 voor glas, 1 voor textiel, 1 voor groente-, fruit- en tuinafval en 1 voor restafval. Adam gooit zijn zak met vuil in de grijze afvalcontainer voor… restafval. En daar mag geen papier in! Een goa (gemeentelijk opsporingsambtenaar – zo worden ze in Katwijk genoemd) graaft in de vuilniszak, fotografeert om 11.11 uur de stempas, meldt zich bij Adam aan de deur en laat de foto op zijn slimme telefoon zien. Adam is het haasje.

    Expres

    Adam krijgt een boete (strafbeschikking) van 95 euro, maar die weigert hij te betalen. Hij gaat in beroep (verzet). En aldus zit hij vandaag in zaal F1 van het Haagse gerechtsgebouw tegenover de economische politierechter. ‘Het klopt dat ik mijn stempas in de bak voor het restafval heb gedaan en dat deed ik expres’, zegt Adam. Niet per ongeluk, nee, met opzet. Je zou denken: daarmee maak je het jezelf niet gemakkelijk bij de strafrechter, maar Adam is nog niet klaar. ‘Ik scheid afval altijd, maar de papierbakken op het plein zitten propvol. Het papier ligt op straat en ik wil niet dat mijn stempas op straat komt te liggen. Daar staat persoonlijke informatie op. Als de papierbakken niet altijd vol waren, dan zou ik mijn pas niet bij het restaval hebben gedaan.’ Om zijn betoog kracht bij te zetten, laat hij politierechter Van Essen en officier van justitie Poelman een recente foto van de volle papiercontainers op het Duyfrakplein zien.

    Principe

    Adam heeft geen strafblad en verdient genoeg om de boete van 95 euro te betalen. ‘Als ik u zo hoor, dan gaat het u om het principe’, constateert politierechter Van Essen. Officier van justitie Poelman kan wel begrijpen waarom Adam huiverig was om zijn stempas bij het oud papier te doen. Natuurlijk, de stempas hoorde niet thuis in de vuilniszaak die bij het restafval werd gegooid. ‘De afvalstoffenverordening van Katwijk is heel duidelijk. Papier moet apart worden aangeboden, maar ik kan best wel volgen waarom mijnheer zijn stempas in die zak deed. Je wilt niet dat je persoonlijke gegevens op straat komen te liggen.’ Omdat Adam heeft gezegd dat hij persoonsgevoelige paperassen in de toekomst zal verscheuren om ze tóch bij het oud papier te kunnen doen, stelt ze voor om zijn boete voorwaardelijk te maken. ‘Met een proeftijd van 1 jaar.’ ‘Het zal niet meer gebeuren’, zegt Adam.

    Schuldig

    Ook de economische politierechter begrijpt waarom Adam heeft gedaan wat hij heeft gedaan. Dat hij zijn stempas bij het restvuil deed en dat dit niet mocht, staat als een paal boven water. ‘Het had op een andere manier gemoeten.’ Maar de straf die daarop moet volgen, is een andere zaak. De boete zo houden, hem voorwaardelijk maken? Helemaal geen boete? Rechter van Essen: ‘Ik kan mij uw standpunt wel voorstellen. Ik vind het ook goed dat u hier bent gekomen en dat u de verantwoordelijkheid neemt voor wat u hebt gedaan. Daarom ga ik artikel 9a toepassen. Dat betekent dat ik vind dat u wel schuldig bent, maar dat ik u geen straf opleg. Ik geef u geen voorwaardelijke boete, want u bent genoeg gewaarschuwd.’ ‘Dat klopt’, reageert Adam.

  3. Vorig jaar boog de rechter zich over ruim 36.000 echtscheidingszaken. Bij veel van deze zaken zijn kinderen betrokken. Zij worden geconfronteerd met het feit dat hun ouders uit elkaar gaan en moeten daar een weg in zien te vinden.

    Daarom krijgen kinderen van 12 tot en met 18 jaar de gelegenheid om in een speciaal kindgesprek aan de rechter te vertellen wat zij vinden van de situatie, en hoe het volgens hen verder moet. In het onderstaande filmpje legt kinderrechter Susanne Tempel uit hoe zo’n gesprek gaat en waarover wordt gesproken: ‘Ik probeer met alles rekening te houden, met wat de ouders willen én wat kinderen willen.’

    Meer informatie

    Op onze website vind je meer informatie over het kindgespreken de echtscheidingsprocedure.

  4. Verslag van een rechtszitting

    Anita* koopt eind 2015 voor ‘de meiden’ op het internet een stel ‘libido opwekkende’ pillen. ‘Die hebben we altijd in huis’, zegt ze tegen de economische politierechter in zaal K2 van het Haagse gerechtsgebouw. Dus ook op de avond van 18 december 2015, als het Haags Economisch Interventie Team (HEIT) een inval doet in haar nering in de Geleenstraat – 1 van de 2 prostitutiestraten in Den Haag.

    De politie treft in Anita’s bordeel de 46 pillen die ze op het internet heeft aangeschaft. Sekspillen (volgens het Openbaar Ministerie Viagra) die ze heeft ingevoerd zonder daarvoor een handelsvergunning te hebben. ‘Ik heb ze gewoon op het internet gekocht. Ik wist niet dat dat niet mocht’, zegt Anita (38), die na de HEIT-inval het bordeel 6 maanden heeft moeten sluiten. Ze krijgt ook een boete (strafbeschikking) van 400 euro. Die weigert ze te betalen. Niet alleen omdat ze vindt dat ze niets verkeerd heeft gedaan, maar vooral omdat een schuldbekentenis een strafblad oplevert. En dat kan ze er niet bij hebben als de gemeente ieder jaar het bordeel tegen het licht houdt.

    Online

    De lustopwekkende pillen die in het bordeel werden gebruikt, kwamen altijd van ‘buiten’, en het leek de bedrijfsleidster goed om die spullen zelf in huis te halen, zegt ze tegen de economische politierechter Linda Bannink. ‘Dan weet ik dat het geen rotzooi is. Of ik ze zou verkopen of weggegeven, zover was ik nog niet. Er stond Blueberry op. Ik wist niet dat het Viagra was. Geen idee.’ Moeilijk was het niet om aan de pillen te komen. ‘Libido opwekkende pillen zijn overal te koop. Als je online gaat, dan krijg je tienduizenden sites waar je die pillen kunt kopen. Ik had niet de indruk dat het illegaal was.’ En hoe wist Anita dat de pillen op het internet veilig waren? ‘Omdat ik ze op een website had gekocht.’ Terwijl je dan juíst niet weet wat je koopt, oppert de politierechter. Anita: ‘Ik had er verder niet over nagedacht.’

    Overtreding

    Hij kan er niets aan doen dat Anita een strafblad krijgt als ze wordt veroordeeld, zegt officier van justitie Sadao Mentrop. Maar die straf verdient Anita volgens hem toch echt. Omdat de zaak in zijn ogen veel eerder behandeld had moeten worden, vraagt hij de rechter wel om Anita een lagere boete van 100 euro te geven. 100 of 400 euro – daar gaat het niet om, zegt Anita’s raadsman Mariano Cantarella. ‘Het gaat echt om veel meer.’ En daarmee bedoelt hij de jaarlijkse toets door de gemeente. En dat terwijl er volop redenen zijn om Anita vrij te spreken. Om te beginnen heeft het Openbaar Ministerie er veel te lang over gedaan om de zitting voor de economische politierechter te brengen, ‘waardoor ze niet ontvankelijk is in de vervolging’, aldus raadsman Cantarella. ‘Mevrouw wordt een overtreding ten laste gelegd. Daarop staat een verjaringstermijn van 3 jaar. Daar zijn we ruimschoots overheen.’

    Blueberry

    En dan de lustopwekkende pillen die Anita voor ‘haar meiden’ in huis had gehaald. Raadsman Cantarella: ‘Het OM zegt dat het om Viagra gaat, maar dat is niet zo. Alleen al daarom moet er vrijspraak volgen. De inspecteur van de Inspectie Volksgezondheid heeft het over het merk Blueberry. De pillen zijn beoordeeld, maar niet onderzocht. De tenlastelegging deugt daarom niet.’ Er deugt wel meer niet, vindt de advocaat. Anita had ook geen raadsman bij haar verhoor in de Geleenstraat. ‘Haar recht op consulatie is geschonden.’ Hij houdt niet op: ‘Ook wil ik niet onbesproken laten dat mijn cliënte helemaal geen pillenvoorraad had. Er is sprake van een voorraad als er bedrijfsmatige activiteiten zijn en de pillen in het economische verkeer komen’. Volgens de raadsman is het zo klaar als een klontje dat Anita de lustopwekkende pillen gewoon mocht hebben; er was niets illegaals aan. De raadsman heeft nog 1 puntje: het bordeel (seksinrichting) in de Geleenstraat wordt geëxploiteerd door een bv. ‘De pillen zijn gekocht voor de bv. Mijn cliënte is bestuurder van die bv, alleen het OM vervolgt haar niet als feitelijk leidinggevende maar als privépersoon. Dat kan niet. Ook daarom moet zij worden vrijgesproken.’

    Verpakking

    Raadsman Cantarella heeft zoveel argumenten in stelling gebracht, dat officier van justitie Mentrop 10 minuten nodig heeft om hem adequaat van repliek te kunnen dienen. Als de zitting in zaal K2 wordt hervat, is de officier niet van mening veranderd. Anita heeft opzettelijk gehandeld en dan is het een misdrijf. En een misdrijf verjaart niet na 3 jaar. Anita wilde zelf geen advocaat toen ze in december 2015 door de politie werd verhoord. De pillen mogen niet zijn onderzocht, de verpakking is dat wel. ‘Daar staat op wat in de pillen zou zitten.’ (Er zou sildenafil in hebben gezeten, en dat zit ook in Viagra.) En het argument dat Anita hier niet had moet zitten als privépersoon (natuurlijk persoon), maar als vertegenwoordiger van de bv (rechtspersoon)? De officier: ‘Daar kan ik verder niet op reageren, dank u wel.’ Advocaat Cantarella houdt voet bij stuk. Het gaat wel om een overtreding van de geneesmiddelenwet. En in die pillen kan van alles hebben gezeten. ‘Je beoordeelt toch niet aan de buitenkant wat er aan de binnenkant in zit?’ En tenslotte: Anita is in loondienst bij de bv die het bordeel runt, dus die had vervolgd moeten worden.

    Vrij

    En nu heeft politierechter Bannink 10 minuten nodig om de argumenten van Anita’s raadsman op waarde te schatten. Eenmaal terug in zaal K2 is het rap gebeurd met de koopman. De rechter: ‘Ik heb alles goed bekeken en uiteindelijk strand ik op het feit dat de bv en niet u vervolgd had moeten worden. De andere punten die naar voren zijn gebracht slagen wat mij betreft niet. Die zal ik verder niet bespreken, of u moet daar behoefte aan hebben. Waar het om gaat is dat u als werknemer van de bv de pillen heeft gekocht voor de bv. Als het OM in de beschuldiging had gezet dat u feitelijk leidinggevende van de bv was, dan had u vervolgd kunnen worden, maar dat staat er niet. U wordt vervolgd als natuurlijk persoon, en dat kan niet. Daarom spreek ik u vrij.’ Officier van justitie Mentrop weet het meteen: hij gaat niet in beroep. Net als Anita.

    * Anita is niet haar echte naam.

  5. Wetgeving maakt einde aan verschil in procesrecht rechtbanken

    De Eerste Kamer heeft onlangs ingestemd (eerstekamer.nl) met wetgeving die enkele belangrijke vernieuwingen in het civiele procesrecht regelt. Hiermee krijgt de rechter bijvoorbeeld meer ruimte om regie te voeren in het begin van een procedure. Daarnaast maakt de aangenomen wet een einde aan het digitaal procederen bij handelsvorderingen met verplichte procesvertegenwoordiging bij de rechtbanken Gelderland en Midden-Nederland. Dit betekent dat voor alle nieuwe zaken die na de inwerkingtredingsdatum (1 oktober 2019 (pdf, 0 B)) van deze wet worden aangebracht bij alle rechtbanken weer hetzelfde procesrecht geldt.

    Verschil in procesrecht

    Met de nieuwe wet wordt wetgeving uit 2016 ingetrokken voor de rechtbanken Gelderland en Midden-Nederland. Deze wetgeving maakte een proef met digitaal procederen bij deze rechtbanken juridisch mogelijk. Omdat de Rechtspraak heeft besloten digitalisering anders vorm te geven en het digitaal procederen niet landelijk wordt ingevoerd, ontstond de onwenselijke situatie dat het procesrecht van de 2 rechtbanken afweek van de rest van het land. Aan deze situatie komt nu een einde.

    Vernieuwingen

    De wet uit 2016 gaf niet alleen mogelijkheden voor digitalisering. Deze bracht ook vernieuwingen in het civiele procesrecht. Het onlangs aangenomen wetsvoorstel regelt dat enkele belangrijke vernieuwingen uit de wet van 2016 nu worden overgenomen in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering. Deze komen door het wetsvoorstel beschikbaar voor alle rechtbanken en gerechtshoven in alle civiele zaken. De rechter krijgt bijvoorbeeld meer ruimte om regie te voeren in het begin van de procedure en kan zo meer maatwerk bieden voorafgaand aan en tijdens de mondelinge behandeling. Ook vervalt het pleidooi. Het is nog niet duidelijk wanneer andere onderdelen van de wet uit 2016 worden ingevoerd, zoals de procesinleiding en strakkere termijnen.

    Advocaten procederen voorlopig op papier

    Advocaten die, na inwerkingtreding van de wet, een civiele vorderingsprocedure starten bij de rechtbanken Midden-Nederland of Gelderland, moeten dat weer zoals voorheen op papier doen met een dagvaarding. De rechtbanken Gelderland en Midden-Nederland zullen de digitale zaken in beginsel digitaal afdoen. In zaken die de rechtbanken niet digitaal willen afdoen, zal contact worden gezocht met de betrokken advocaten. Deze situatie is tijdelijk, in afwachting van de plannen voor digitale toegankelijkheid in civiele zaken en bestuursrechtelijke zaken.

    Invoering

    De wet treedt in werking op 1 oktober 2019. Deze datum is met name ingegeven om zo snel mogelijk het procesrecht bij de rechtbanken Midden-Nederland en Gelderland weer gelijk te trekken met de overige rechtbanken. Voor de procesrechtelijke vernieuwingen zijn aanpassingen nodig aan de procesreglementen. Hier wordt binnen de Rechtspraak op dit moment hard aan gewerkt. Er zal ook landelijk nadere informatie volgen via (aanpassingen op) rechtspraak.nl en het Rechtspraak Servicecentrum, voor lopende maar ook voor nieuwe zaken.